OKSALNA KISELINA U SUZBIJANJU VAROE

Oksalna kiselina, koja se još od 1957 godine nalazi u drugoj grupi otrovnih supstanci, je pokazala interesantnu efikasnost u suzbijanju protiv varoe. Pošto je evidentno da se oksalna kiselina može uspješno koristiti u lijeenju p?ela, ona mora biti upisana u jedan od tri aneksa pravilnika SEE 2377/90 koji odre?uje opšte postupke kojih se moramo pridržavati kod utvr?ivanja maksimalno dozvoljene koli?ine veterinarskih lijekova u prehrambenim namirnicama životinjskog porijekla.
Oksalna kiselina je prirodni sastojak meda i u njemu se sadrži u koli?ini od 10 do 130 mg/kg, što zavisi od biljnog porjekla meda.
Prema prvim zakljucima iz apsolviranog dosijea (La Sante de l`Abeille, br 192, str.390-392: Oksalna kiselina, toksikologija u rezideu u medu) suzbijanje varoe oksalnom kiselinom ni na koji na?in ne dovodi do pove?anja koli?ine oksalne kiseline u svakodnevnoj ishrani ljudi, i ne predstavlja apsolutno nikakav rizik za potroša?a. Kiselina može naškoditi p?elaru koji je nepravilno koristi, pa im se preporu?uje zaštita koja efikasno sprije?ava kontakt sa kiselinom (zaštitne nao?ale, te?nost za o?i, voda u blizini za ispiranje eventualno poprskane kože i drugih dijelova tijela).
Aktuelna metoda suzbijanja varoe je godinama usavršavana u mnogim Evropskim zemljama. Efikasnost ove precizne metode je najbolja u periodu kada u p?elinjim zajednicama nema legla.
Me?utim nije sa sigurnoš?u dokazana neškodljivost kiseline po p?ele. Izgleda da dolazi do neznatnog slabljenja zajednica u dužem vremenskom periodu, i to prije svega u hladnim predjelima gdje zima traje duže. Treba uzeti u obzir i slabiji prolje?ni razvoj. Predostro žnost i umjerenost u doziranju je zato veoma zna?ajna, bar dok se ne rasvjetli cijeli problem.
Najprikladniji se pokazao 3,2%-ni rastvor oksalne kiseline (75g kiseline 990g še?era i 1li . vode).
Koristi se u koli?ini od 5 ml po punoj ulici p?ela (izme?u 30 i 50 ml, shodno ja?ini društva). Primjenjuje se u jesen, najbolje pri temperaturama od 8-10 C°. Rastvor kiseline mora biti mlak i svježe pripremljen. Efikasnost je oko 98,6%.

Dr. Nanetti sa instituta za P?elarstvo (Bologne



Prvi radovi o upotrebi oksalne kiseline u suzbijanju varoe datiraju iz daleke 1980 godine, a poti?u iz isto?nih zemalja. U Evropi se pojavljuju tek od prije desetak godina.
U prvim eksperimentima su p?ele zaprašivane oksalnom kiselinom u prahu, zatim je u Sovjetskom Savezu primjenjena sublimacija. Eksperimenti takvog tipa su još uvijek u toku u evropskim zemljama.
U jednom Švajcarskom ?asopisu je 1994.godine objavljen ?lanak koji je objelodanio prave potencijale ove supstance. Prskanjem p?ela vodenim rastvorom oksalne kiseline postignuta je podjednaka efikasnost kao i pri upotrebi klasi?nih insekticida/akaricida.
Oksalna kiselina je prirodno prisutna u medu, ali i u nekim drugim namirnicama. Postavljen je izazov za pronalaženje lakšeg metoda za upotrebu. Tehnika primjene nakapavanjem p?ela kap po kap je otkrivena još 1987.godine.
Oksalna kiselina ispoljava efikasnost koja odgovara kiselosti rastvora. Ina?e, neophodna su dodatna istraživanja koja bi razjasnila na?in djelovanja. Prisustvo vode je neophodno. Metode primjene direktno kristalima kiseline pokazuju slabu efikasnost.
Eksperimenti potvr?uju obavezu korištenja še?ernog rastvora za pripremanje rastvora kiseline. Bez še?era je efikasnost niža. Uloga še?era je da spre?i dehidraciju. Kiselost se zadržava u digestivnom traktu p?ela 24 ?asa poslije tretmana. Rastvor nije toliko atraktivan za p?ele (zbog svoje kiselosti-primjedba urednika), ali glavnu ulogu odigra trofilaksa.
Negativni efekti na p?ele još nisu dovoljno prou?eni. Bilo bi interesantno utvrditi dejstvo oksalne kiseline na digestivni sistem i eventualnu kristalizaciju u njemu, kao i djelovanje na dužinu života p?ele.Treba razjasniti razlog usporenog razvoja p?ela kod predoziranja kiseline. Zato se i name?e kao prioritet, stroga kontrola doze prilikom tretiranja.
Kada je rije? o korištenim dozama, dobijamo kontradiktorne informacije od p?elara sa terena. Naj?eš?a koncentracija kiseline je 4,2%u rastvoru sa 60%še?era. Priprema se lako.
Rastvori se 100g oksalne kiseline,1kg še?era i 1l vode. Ponekad se zbog svodjenja rizika na minimum, koristi 75g kiseline umjesto 100g. Doziranje po ulici p?ela je 5ml, nakapavanjem rastvora kap po kap po p?elama.

Preuzeto iz Francuskog ?asopisa
La Sante de l`Abeille
(Zdravlje p?ela)br.194/2003

Priredio
Admir Spahic